Çoğunlukla, iç mimarlar bir odaya girdiğinde önce oranlara, sonra ışığa bakar. Sarkıt aydınlatma ile ilgili profesyonellerin kullandığı birkaç basit kural, evde de rahatlıkla uygulanabiliyor. Bu kuralları teknik terimlere boğulmadan anlatıyoruz.
Mutfak, banyo ve dis duvara bakan koseler nem yuzunden en cabuk yipranan bolgelerdir. Havalandirma alistirilmadan yapilan her yenileme, birkac sezon icinde kabarma ve leke olarak geri doner.
Nemli mekanlarda malzeme secimi estetikten once gelir; su itici yuzeyler ve nefes alan boyalar uzun vadede tasarrufturur. Mobilyayi duvardan birkac santim ayirmak bile hava sirkulasyonunu belirgin sekilde iyilestirir.
Bu nedenle, yeni baslayanlarin en buyuk avantaji, kalici olmayan adimlardan ilerleyebilmesidir. Sarkıt aydınlatma ile ilgili ilk denemelerinizi tekstil, aydinlatma ve aksesuar gibi kolay degistirilebilir katmanlarda yapin. Buyuk mobilya ve sabit uygulamalari, mekani birkac hafta yasadiktan sonra karara baglayin.
Ise mekani bosaltip ne kadar alana sahip oldugunuzu gormekle baslayin; bos oda, karar vermeyi kolaylastiran en iyi zemindir. Ardindan gunluk aliskanliklarinizi listeleyin ve hangi bolgenin en cok kullanildigini belirleyin. Ilk alimlarinizi bu kullanim yogunlugu sirasina gore yapin.
Sonuç olarak, ısik plani da mevsime gore degisir; gunun kisaldigi aylarda ikinci ve ucuncu isik kaynaklari devreye girmelidir. Sarkıt aydınlatma ile ilgili mevsimlik parcalari etiketli kutularda saklamak, gecisi birkac saate indirir.
Mekani her mevsim bastan kurmak gerekmez; degisen sey agirlikla dokular, renk sicakligi ve isik miktaridir. Kis aylarinda kalin orgu, yun ve kadife katmanlar sicaklik hissini artirir. Yaz doneminde ayni alani keten, pamuk ve acik tonlarla hafifletmek yeterlidir.
Sarkıt aydınlatma konusunda saglikli bir sonuc almanin yolu, uygulamayi asamalara bolmekten gecer. Once zemin ve duvar gibi sabit yuzeyler, ardindan mobilya yerlesimi, en son da tekstil ve aksesuar tamamlanir. Her asama bitiminde geri cekilip mekana butun olarak bakmak, kucuk sapmalari erken fark etmeyi saglar.
Uygulamada, ıyi bir isik plani uc katmandan olusur: genel, gorev ve vurgu aydinlatmasi. Genel katman mekanin temel gorunurlugunu saglar, gorev katmani okuma ve calisma gibi eylemleri destekler, vurgu katmani ise doku ve nesneleri one cikarir. Bu ucunun ayri anahtarlardan yonetilmesi esneklik kazandirir.
Isik sicakligi da en az konum kadar onemlidir; oturma ve dinlenme alanlarinda 2700-3000 kelvin araligi rahatlatici bir atmosfer kurar. Sarkıt aydınlatma ile ilgili kurguda ampullerin renk sicakligini birbiriyle uyumlu tutmak, mekanin butunlugunu korur.
Sarkıt aydınlatma ile ugrasirken en yaygin hata, tek bir gorselden ilham alip mekanin kendi kosullarini yok saymaktir. Farkli bir isik acisinda ve farkli olculerde ayni sonuc elde edilmez. Ikinci sik hata ise her kosede birbiriyle yarisan cok sayida odak noktasi olusturmaktir.
Çoğu durumda, sarkıt aydınlatma konusunda acele verilen kararlar cogu zaman geri donusu pahali sonuclar dogurur. Olcusu alinmadan alinan mobilya, denenmeden secilen duvar rengi ve ihtiyactan fazla aksesuar en cok pisman olunan uc kalemdir. Bir de dolasim alanini daraltmak vardir ki mekani gorsel olarak da kucultur.
Yükseklik çoğu evde en az kullanılan kaynaktır; tavana yakın raflar, kapı üstü dolaplar ve dikey kitaplıklar taban alanını meşgul etmeden ciddi hacim kazandırır. Sandıklı puf, çekmeceli karyola ve kapaklı sehpa gibi çift işlevli parçalar dağınıklığı görünmez kılar. Sık kullanılmayan mevsimlik eşyaları kapaklı kutularda etiketleyerek saklamak, dolap içi düzeni kalıcı hale getirir.}
Uygulamada, dar alanlarda ayaklı ve zeminden yükseltilmiş mobilyalar tercih etmek, gözün altta boşluk görmesini sağladığı için mekânı ferahlatır. Depolama alanlarını duvarın yukarısına taşımak, açık raf yerine kapaklı dolap kullanmak ve tek bir büyük ayna ile ışığı çoğaltmak da işe yarayan yöntemlerdir. Çok sayıda küçük obje yerine az sayıda büyük parça kullanmak dağınık görüntüyü önler.
Kısa ömürlü ucuz parçalar yerine tamir edilebilir, parçası değiştirilebilen mobilyalar uzun vadede hem bütçeye hem çevreye daha az yük bindirir. Sertifikalı ahşap, geri dönüştürülmüş cam ve metal, doğal lifli kumaşlar ile düşük uçucu bileşen içeren boyalar iç hava kalitesini de korur. Elden çıkarılacak eşyaları onarıp yeniden kullanmak veya bağışlamak, döngüyü kapatan en etkili adımdır.}
Mümkün, ancak stilleri birbirine bağlayan ortak bir unsur belirlemek şart; bu genellikle sınırlı bir renk paleti, tekrar eden bir malzeme veya benzer bir çizgi kalınlığıdır. Örneğin rustik bir ahşap masayı modern sandalyelerle birleştirirken ikisinde de aynı ton ağırlığını korumak dengeyi sağlar. Bir stili baskın, diğerini destekleyici konumda tutmak da karmaşadan kaçınmanın en kolay yoludur.}
Evde yapılan her değişikliğin ardından birkaç gün beklemek, o düzenlemenin gerçekten size uyup uymadığını anlamanın en dürüst yoludur.